Điều 4. Các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở
1. Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho người được
giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
a) Thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao năng lực,
phẩm chất đạo đức, kỹ năng nghề nghiệp cho cán bộ, công chức, viên chức,
người lao động phát huy dân chủ trong thực hiện nhiệm vụ được phân công;
b) Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức,
viên chức vững về chuyên môn, nghiệp vụ, có tư duy triển khai thực hiện pháp
luật, có kỹ năng thu thập và xử lý thông tin nhanh nhạy, ứng dụng hiệu quả công
nghệ thông tin vào quản lý nhà nước trong thực hiện dân chủ cơ sở. Tăng cường
tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về thực hiện dân chủ ở cơ sở cho người được giao
phụ trách, tham mưu thực hiện dân chủ ở cơ sở, thành viên Ban Thanh tra nhân
dân, thành viên Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, người hoạt động không
chuyên trách ở thôn, khối phố;
c) Cán bộ, công chức, viên chức chủ động nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ cần thiết để cụ thể hóa đường lối, chủ trương của đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước.
2. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp
luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở; nâng cao nhận thức cộng đồng về việc bảo đảm
thực hiện dân chủ ở cơ sở:
a) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức xây dựng và triển khai có hiệu quả kế
hoạch, chương trình phổ biến giáo dục pháp luật có trọng tâm, trọng điểm phù
hợp với điều kiện và tình hình thực tế tại cơ quan, đơn vị, tổ chức, các thôn, khối
phố trên địa bàn;
b) Phát huy vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật,
đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, Mặt trận Tổ quốc và tổ chức chính trị -
xã hội, người có uy tín trong cộng đồng dân cư trong việc tuyên truyền, phổ biến
giáo dục pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở đến người dân trên địa bàn; các
cơ quan, đơn vị, tổ chức, các thôn, khối phố trên địa bàn, đa dạng các hình thức
tổ chức, phương pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật theo yêu cầu thực tiễn,
bảo đảm thực chất, hiệu quả, tạo sức lan toả trong Nhân dân;
c) Tăng cường tuyên truyền về các nội dung Nhân dân bàn và quyết định;
hình thức Nhân dân bàn và quyết định được quy định trong Luật Thực hiện dân
chủ ở cơ sở để Nhân dân nắm rõ được quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực
hiện dân chủ ở cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả các biện pháp bảo đảm thực
hiện dân chủ ở cơ sở; đảm bảo công khai đầy đủ nội dung thông tin theo quy định
của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và pháp luật khác có liên quan để Nhân dân
được biết, kiểm tra, giám sát;
d) Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức thành
viên Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật xã trong công tác tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; nghiên cứu nắm chắc đặc điểm, tình hình
-- 3 of 6 --
4
của từng địa bàn, đối tượng cần được tuyên truyền pháp luật để có nội dung,
phương pháp tuyên truyền phù hợp;
đ) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, các thôn, khối phố trên địa bàn căn cứ tình
hình thực tiễn tham gia các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ
sở do cấp trên tổ chức nhằm nâng cao hiểu biết, để thực hiện tốt Luật Thực hiện
dân chủ ở cơ sở.
3. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, vai trò nêu
gương của người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý, đảng viên, cán bộ, công
chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, khối phố trong việc
thực hiện dân chủ và bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở; lấy mức độ thực hiện
dân chủ ở cơ sở của cơ quan, đơn vị, tổ chức làm căn cứ đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ:
a) Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai, minh bạch, giải quyết
những vấn đề cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân quan tâm
kiến nghị, phản ánh chính đáng trong phạm vi lãnh đạo, quản lý; phải có trách
nhiệm tổ chức để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân bàn,
tham gia ý kiến, đồng thời kiểm tra, giám sát việc thực hiện;
b) Cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở
thôn, khối phố nêu cao tinh thần, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được
giao, đảm bảo đúng quy định của pháp luật; đảm bảo công khai, minh bạch các
nội dung phải công khai để Nhân dân giám sát việc thực hiện; nêu cao tinh thần
phục vụ, tôn trọng quyền làm chủ của Nhân dân;
c) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn
thiện các văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở; đẩy mạnh công tác
cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính; thực hiện công khai,
minh bạch trong hoạt động quản lý, điều hành, đảm bảo cho nhân dân được tham
gia giám sát hoạt động của cơ quan, đơn vị, giám sát cán bộ, công chức, viên
chức thực thi công vụ;
d) Hàng năm, xem xét mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở để làm một trong
những tiêu chí để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, tổ
chức và đánh giá xếp loại hằng năm đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ
chức.
4. Kịp thời biểu dương, khen thưởng các gương điển hình, có nhiều thành
tích trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở; phát hiện và xử
lý nghiêm cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thực hiện dân
chủ ở cơ sở:
a) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao
nhận thức cho các tầng lớp Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của các phong trào thi
đua và tuyên truyền gương điển hình tiên tiến trong việc thực hiện dân chủ ở cơ
sở;
-- 4 of 6 --
5
b) Tổ chức các cuộc vận động, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước,
làm tốt công tác phát hiện và kịp thời biểu dương, khen thưởng tập thể, cá nhân
điển hình tiên tiến trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở;
c) Tăng cường kiểm tra việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, xử lý nghiêm minh
tổ chức, đơn vị, cá nhân quan liêu, nhũng nhiễu, vi phạm pháp luật về thực hiện
dân chủ ở cơ sở. Phát huy dân chủ phải đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương,
công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thực hành tiết kiệm
chống lãng phí. Kịp thời xử lý việc lợi dụng dân chủ, lôi kéo, kích động gây mất
an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
5. Hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - kỹ
thuật, trang bị phương tiện kỹ thuật và bảo đảm các điều kiện cần thiết khác cho
việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở phù hợp với tiến trình xây dựng chính
quyền điện tử, chính quyền số, xã hội số, kinh tế số:
a) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xây dựng và
thực hiện dân chủ ở cơ sở;
b) Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, các thôn, khối phố trên địa bàn đẩy mạnh
ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng công nghệ số trong hoạt động chỉ đạo,
điều hành, triển khai thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước phù hợp với tiến trình xây dựng chính quyền điện tử, chính
quyền số, xã hội số, kinh tế số;
c) Theo chức năng, nhiệm vụ, các cơ quan, đơn vị, tổ chức xây dựng và
phát triển hạ tầng kỹ thuật, các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của ngành để
phục vụ chuyển đổi số. Từng bước xây dựng, ứng dụng, phát triển và hoàn thiện
nền tảng chuyển đổi số trên các lĩnh vực chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và
công dân số để người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ, tiện ích thuận lợi,
đồng thời tham gia giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật của Nhà nước;
d) Vận dụng, phát huy ưu thế của mạng nội bộ, Trang thông tin điện tử,
mạng xã hội hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật trong việc tổ chức
thực hiện dân chủ ở cơ sở. Sử dụng hòm thư điện tử, mạng xã hội, ... để tiếp nhận
ý kiến góp ý của tổ chức, cá nhân; ứng dụng công nghệ thông tin, mã QRcode tại
Trung tâm Phục vụ hành chính công xã để người dân tiếp cận thanh toán tiện ích
công, đánh giá công tác tiếp công dân, giải quyết các thủ tục hành chính;
đ) Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, chất lượng công
chức, viên chức, người được giao phụ trách về công nghệ thông tin tại các cơ
quan, đơn vị, tổ chức, nhằm nâng cao khả năng khai thác, sử dụng công nghệ
thông tin về thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới.
6. Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo kết quả thực hiện dân chủ tại các
cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức, địa phương;
hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở và việc thực hiện
các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở; tiếp nhận, xem xét xử lý đối
với hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở.
-- 5 of 6 --
6
7. Nâng cao chất lượng hoạt động và phát huy vai trò của Ban Thanh tra
nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ở địa phương.
a) Củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Thanh tra
nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, lựa chọn, bố trí những người có
phẩm chất, năng lực tốt, được tín nhiệm làm kiểm tra, giám sát. Các thành viên
tham gia Ban thanh tra nhân dân phải có bản lĩnh, không ngại va chạm, ý thức
đầy đủ về vị trí, vai trò và phải nắm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của mình được pháp
luật quy định; có nghiệp vụ hoạt động, được tập huấn cơ bản để thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn theo quy định;
b) Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng xây dựng
kế hoạch hoạt động hàng năm, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên để
tổ chức thực hiện; tổ chức các hoạt động kiểm tra, giám sát theo quy định của
pháp luật và kế hoạch đề ra; phát huy vai trò, trách nhiệm đại diện cho công chức,
viên chức, người lao động và nhân dân trong thực hiện kiểm tra, giám sát tại cơ
sở; tiếp nhận, giải quyết kịp thời hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết các
kiến nghị, phản ánh của công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân.