Chương II CHUẨN BỊ KIỂM TOÁN
Điều 4. Thông tin về tổ chức hoạt động của đơn vị
1. Quá trình hình thành và những thay đổi về tổ chức, mô hình, tính chất hoạt
động của đơn vị.
2. Mục tiêu hoạt động chủ yếu, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức
a) Tùy thuộc vào loại hình tổ chức tài chính, ngân hàng là Ngân hàng Nhà
nước (NHNN); ngân hàng thương mại (NHTM); Ngân hàng Phát triển Việt Nam
(NHPT); Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH); doanh nghiệp kinh doanh bảo
hiểm, Bảo hiểm tiền gửi (BHTG), Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH),..., mục tiêu
hoạt động chủ yếu, chức năng, nhiệm vụ được quy định, và cấp quyết định để xác
định mục tiêu, nội dung, phạm vi của cuộc kiểm toán phù hợp với loại hình tổ chức
được kiểm toán;
b) Tìm hiểu cơ cấu tổ chức, quy mô tổ chức hoạt động để xác định thời gian,
nhân lực cho cuộc kiểm toán đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả cao nhất (số lượng các
đơn vị thuộc và trực thuộc; hoạt động góp vốn liên doanh, liên kết,...; hoạt động
đầu tư tài chính,... của đơn vị được kiểm toán).
3. Đặc thù và phương thức hoạt động: Phạm vi, nhiệm vụ được phép hoạt
động; những nghiệp vụ kinh doanh chính, các dịch vụ; quy trình nghiệp vụ; chế độ
kế toán và phương pháp xử lý thông tin kế toán....
4. Điều lệ tổ chức và hoạt động; Quy chế quản lý tài chính, tín dụng, các văn
bản pháp quy khác có liên quan đến quản lý và phân cấp quản lý tài chính, kế toán,
tín dụng, hoạt động.
-- 3 of 111 --
CÔNG BÁO/Số 353 + 354/Ngày 28-04-2012 5
5. Những thay đổi hiện tại hoặc sắp tới về công nghệ, loại hình, quy trình hoạt
động: tình hình triển khai và dự định (kế hoạch, chiến lược) triển khai của tổ chức
trong việc cải tiến công nghệ, quy trình hoạt động, dịch vụ, sản phẩm mới có thể
cung cấp trong tương lai, nhằm đánh giá sơ bộ về tính hoạt động liên lục và lâu dài
của đơn vị.
6. Những thuận lợi, khó khăn chủ yếu ảnh hưởng đến tình hình hoạt động và
tình hình tài chính của đơn vị: Tình hình môi trường kinh tế, xã hội, môi trường
hoạt động của tổ chức và các chính sách, luật pháp, đánh giá sơ bộ những thuận
lợi và khó khăn ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến tình hoạt động và BCTC của
đơn vị.
7. Các chỉ tiêu chủ yếu về tình hình hoạt động trong năm được kiểm toán và
một số năm trước đó (theo số báo cáo của đơn vị): Chi tiết theo từng loại hình
đơn vị.
a) Đối với đơn vị được kiểm toán là các tổ chức ngân hàng, nguồn thông tin
thu thập chủ yếu, gồm: Tổng nguồn vốn, trong đó nguồn vốn huy động; tổng dư nợ
cho vay, trong đó có chi tiết phân loại nợ, nợ xấu; nguyên giá tài sản cố định
(TSCĐ); tổng doanh thu, thu nhập; tổng chi phí; tổng lợi nhuận trước thuế; các
khoản phải nộp NSNN; số lao động bình quân; thu nhập bình quân người/tháng....
b) Đối với các tổ chức hoạt động kinh doanh bảo hiểm nguồn thông tin thu
thập chủ yếu, gồm: Tổng nguồn vốn kinh doanh, trong đó chi tiết nguồn vốn Nhà
nước, nguồn khác; nguyên giá TSCĐ; thu phí bảo hiểm gốc, trong đó phí bảo hiểm
gốc giữ lại; doanh thu hoạt động tài chính, doanh thu khác; chi phí bồi thường, chi
phí hoạt động môi giới; chi phí quản lý, chi phí bán hàng; chi phí hoạt động tài
chính; chi phí về trích lập dự phòng,...
c) Tình hình hoạt động đầu tư XDCB của đơn vị được kiểm toán (nếu có): Cần
nêu rõ số lượng dự án, tổng mức đầu tư, giá trị thực hiện,....
Chương II CHUẨN BỊ KIỂM TOÁN
Điều 5. Thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ
1. Các nhân tố kiểm soát chung như: Môi trường hoạt động, luật pháp quy định
đối với tổ chức được kiểm toán, các chính sách, quy chế, cơ chế quản lý kinh doanh,
quản lý tài chính, kế toán và tín dụng; các quy định về quy trình nghiệp vụ,... mà
đơn vị đang thực hiện. Ngoài ra, cần thu thập các văn bản có liên quan và nghiên
cứu, xác định những nội dung cơ bản và các quy định đặc thù của mỗi văn bản.
2. Hệ thống kiểm soát nội bộ
a) Cơ cấu tổ chức bộ máy và tổ chức kinh doanh, hoạt động, chức năng nhiệm
vụ của từng bộ phận: Nghiên cứu điều lệ tổ chức hoạt động và các văn bản phân
cấp trong nội bộ của đơn vị được kiểm toán để xác định rõ chức năng, nhiệm vụ
của từng bộ phận, từ đó có kế hoạch, phương pháp, biện pháp chỉ đạo Đoàn kiểm
toán kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chức trách nhiệm vụ của từng bộ phận (tốt,
chưa tốt, không tốt, không đúng thẩm quyền: vượt hoặc chưa hết trách nhiệm,...),
đánh giá tính phù hợp, hiệu lực, hiệu quả của các quy chế nội bộ;
-- 4 of 111 --
6 CÔNG BÁO/Số 353 + 354/Ngày 28-04-2012
b) Tổ chức công tác kế toán (tập trung hay phân tán; cơ cấu tổ chức bộ máy kế
toán, hệ thống công nghệ ứng dụng trong công tác kế toán);
c) Hệ thống chứng từ kế toán (chứng từ bắt buộc, chứng từ do đơn vị tự quy
định hoặc tự in);
d) Hệ thống tài khoản kế toán (hệ thống tài khoản kế toán được áp dụng; việc
quy định chi tiết về hệ thống tài khoản kế toán có tính chất đặc thù...);
đ) Hệ thống sổ kế toán: hình thức kế toán được áp dụng (Nhật ký chứng từ,
Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ....);
e) Hệ thống báo cáo tài chính;
g) Chính sách kế toán đơn vị áp dụng: phương pháp kế toán tiền mặt hay dồn
tích; phân bổ chi phí; phương pháp khấu hao; trích lập và xử lý dự phòng....;
h) Việc chỉ đạo và kiểm tra công tác tài chính, kế toán.
3. Hệ thống cơ sở dữ liệu và thông tin, công nghệ ứng dụng trong việc xử lý,
quản lý các dịch vụ, hoạt động: quá trình tạo lập, kiểm soát, phê duyệt, chia sẻ, lưu
trữ, tiếp cận,... thông tin của tổ chức.
4. Tổ chức và hoạt động của kiểm toán nội bộ (nếu có)
a) Các quy định về tổ chức, nhân sự, các quy định, quy chế, quy trình, hướng
dẫn, thủ tục (cẩm nang) hoạt động của kiểm toán nội bộ;
b) Các kết quả (báo cáo, biên bản, phát hiện,...) của kiểm toán nội bộ trong
niên độ được kiểm toán và những năm gần nhất.
Dựa vào kết quả nghiên cứu các tài liệu trên để xác định vai trò, vị trí của kiểm
toán nội bộ trong cơ cấu tổ chức của đơn vị; đánh giá sự quan tâm của người đứng
đầu đơn vị đối với bộ phận kiểm toán nội bộ; xác định tính độc lập, khách quan
của kiểm toán nội bộ; chức năng, nhiệm vụ của kiểm toán nội bộ; tìm hiểu năng
lực chuyên môn của kiểm toán viên nội bộ cũng như những hoạt động và hiệu quả
hoạt động của bộ phận kiểm toán nội bộ,...