Bản án số 147 ngày 15/05/2026 của TAND TP. Hải Phòng

số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc Hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 thì quan hệ pháp luật trong vụ án là “Tranh chấp về thừa kế tài sản; yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Hải Phòng. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn và một số người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có đơn kháng cáo. Xét kháng cáo của các đương sự là trong thời hạn quy định của pháp luật, nên Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. [2] Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Tại phiên toà người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã K, thành phố Hải Phòng vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt; ông Phạm Văn B1 vắng mặt nhưng có người đại diện theo ủy quyền là Bà Phạm Thị T có mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên. - Về nội dung: [3] Xét kháng cáo của ông Phạm Văn B và ông Phạm Văn Đ: [3.1] Về nguồn gốc diện tích đất tranh chấp: Nguyên đơn bà Phạm Thị T và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là ông Phạm Văn B1, bà Phạm Thị L thống nhất trình bày nguồn gốc đất yêu cầu chia thừa kế là của bố mẹ (cụ H, cụ T1) để lại. Bị đơn là ông Phạm Văn B và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan còn lại cho rằng nguồn gốc đất là tài sản chung của dòng họ P1. [3.2] Theo sổ sách quản lý đất đai tại chính quyền địa phương thể hiện: Sau ngày 18/12/1980, khi địa phương thực hiện kê khai đăng ký theo Chỉ thị 299/TTg của Thủ tướng Chính phủ, thửa đất này được kê khai đăng ký do hộ cụ Phạm Văn H quản lý, sử dụng với diện tích đất thổ cư 1.165,0 m2. Theo Sổ Mục kê do UBND xã quản lý thể hiện diện tích đất thổ cư 769 m2 trong 1.156 m2 đứng tên cụ Phạm Văn H. Cụ H có vợ là cụ Nguyễn Thị T1 sử dụng đất ổn định không có tranh chấp. Trong quá trình sử dụng đất, vợ chồng cụ H tặng cho -- 9 of 15 -- vợ chồng ông B1 (con trai) một phần đất trong tổng diện tích đất này, phần diện tích đất còn lại vợ chồng cụ H tiếp tục quản lý, sử dụng. Năm 1996, vợ chồng ông B1 chuyển nhượng toàn bộ phần đất đã được vợ chồng cụ H tặng cho cho ông Hoàng Văn H2 và bà Phạm Thị V. Năm 2006 vợ chồng ông H2 được cấp GCNQSD đất. Năm 2005, hộ cụ H, vợ là cụ T1 được UBND huyện K cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 778,0 m2 đất ở tại thửa đất số 516-1. Cũng thời điểm này UBND huyện K cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Nhà thờ họ P1, diện tích 317,0 m2 đất ở tại thửa đất số 516-2. Như vậy, có đủ cơ sở xác định diện tích đất tranh chấp 778,0 m2 là tài sản hợp pháp của cụ H và cụ T1. Ông B và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác cho rằng nguồn gốc đất là của dòng họ P1, song không có tài liệu chứng cứ thể hiện diện tích đất đứng tên dòng họ P1. [3.3] Về diện và hàng thừa kế: Toà án cấp sơ thẩm đã xác định diện và hàng thừa kế đúng theo quy định của pháp luật. Hai cụ có 07 người con, song ông Phạm Duy H3, bà Phạm Thị S đã mất từ lâu, chưa có vợ, chồng, con. Do đó những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất củ hai cụ gồm: Ông Phạm Văn B; ông Phạm Văn B1; bà Phạm Thị L, bà Phạm Thị P và bà Phạm Thị T. [3.4] Về cách thức phân chia di sản: Tại cấp sơ thẩm, bà P có quan điểm từ chối nhận di sản. Như vậy, di sản của hai cụ chia đều cho 04 người con là ông B, ông B1, bà L, bà T. Toà án cấp sơ thẩm đã xem xét tính công sức cho ông B và vợ là bà H1 là những người có công sức gìn giữ, tôn tạo, quản lý tài sản, thờ cúng các cụ, được hưởng chung 01 suất bằng suất của mỗi thừa kế là phù hợp. Xét thấy, diện tích đất đủ điều kiện phân chia bằng hiện vật và Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào hiện trạng diện tích đất tranh chấp; công trình, vật kiến trúc trên đất căn cứ vào việc thực tế ăn ở sinh sống của người thuộc hàng thừa kế trên diện tích đất; đảm bảo việc sử dụng công trình vật kiến trúc trên đất để phân chia diện tích đất là phù hợp, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. [3.5] Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của bà T về chia di sản của hai cụ đối với diện tích 769,0 m2 đất ở (đo thực tế) là có căn cứ, nên không có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Phạm Văn B và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn Đ. [4] Xét nội dung kháng cáo về yêu cầu hủy 02 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên hộ cụ Phạm Văn H, vợ Phạm Thị P2 (tên đúng là Nguyễn Thị P3) và Nhà thờ họ P1: Tại thời điểm làm thủ tục cấp 02 GCNQSDĐ thì cụ H và cụ T1 còn sống. Việc cấp 02 GCNQSDĐ nêu trên đúng trình tự, đảm bảo theo quy định của pháp luật. Khi hai cụ chết, không để lại di chúc, chưa thống nhất phân chia cho ai thì thửa đất cấp cho vợ chồng cụ H mà nay bà T yêu cầu chia thừa kế thì tài sản đó thuộc quyền sử dụng chung của các con của hai cụ. Tòa án cấp sơ thẩm không hủy 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà UBND huyện K đã cấp cho 02 thửa đất là đúng quy định pháp luật. Các đương sự được phân chia đất có trách nhiệm liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm -- 10 of 15 -- quyền để tách thửa đối với phần diện tích đất được phân chia theo quy định của pháp luật. [5] Xét kháng cáo của bà Phạm Thị P: Bà P yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng cho bà được hưởng phần di sản thừa kế của cụ H, cụ T1 để lại theo quy định pháp luật. Tuy nhiên tại phiên tòa sơ thẩm bà P từ chối nhận di sản, việc bà P từ chối nhận di sản là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc. Căn cứ quy định tại Điều 620 của Bộ luật dân sự, Tòa án cấp sơ thẩm không phân chia di sản cho bà P là đúng theo ý chí của bà. Do đó không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo này của bà Phạm Thị P. [6] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy không có căn cứ chấp nhận các nội dung kháng cáo của bị đơn là ông Phạm Văn B, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị P và ông Phạm Văn Đ. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2025/DS-ST ngày 06 tháng 12 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Hải Phòng. [7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Phạm Văn B, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn Đ được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH: 1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn là ông Phạm Văn B, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị P và ông Phạm Văn Đ; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2025/DS-ST ngày 06 tháng 12 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Hải Phòng: Căn cứ khoản 5 Điều 26; Điều 34; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39;

bổ sung năm 2025; Căn cứ Điều 610, Điều 611, Điều 612, Điều 613, Điều 614, Điều 620,

của Bộ luật Dân sự; Điều 131 Luật Đất đai năm 2024; Căn cứ điểm đ khoản 1, khoản 3 Điều 12; Điều 26; khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, 1.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Thị T về việc chia di sản thừa kế của cụ Phạm Văn H và cụ Nguyễn Thị T1 đối với diện tích đất ở 769,0 m2 (đo thực tế) tại thửa đất số 516-1, tờ bản đồ 03; địa chỉ: Thôn P, xã Đ, huyện K (nay là thôn P, xã K, thành phố Hải Phòng), đứng tên người sử dụng là hộ cụ Phạm Văn H và vợ là Phạm Thị T2 (chính thức là Nguyễn Thị T1), theo GCNQSDĐ số AĐ 777716, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 00526/KT-05-Q1, ngày 23/12/2005 của UBND huyện K. -- 11 of 15 -- 1.2. Không chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Văn B, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn Đ, ông Phạm Văn N, ông Phạm Văn Q về việc hủy 02 GCNQSDĐ là: GCNQSDĐ số AĐ 777716, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 00526/KT-05-Q1, thửa đất số 516-1, diện tích 778,0 m2 tại thôn P, xã Đ, huyện K, thành phố Hải Phòng, do UBND huyện K cấp ngày 23/12/2005 cho người sử dụng là hộ cụ Phạm Văn H, vợ là Phạm Thị T2 và GCNQSDĐ số AĐ 777717, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 00527/KT-05-Q1, thửa số 516-2 diện tích 317,0 m2; địa chỉ: Thôn P, xã Đ, huyện K, thành phố Hải Phòng, do UBND huyện K cấp ngày 23/12/2005 cho người sử dụng là hộ Nhà thờ họ P1. 1.3. Công nhận sự tự nguyện thỏa thuận giữa bà Phạm Thị T và ông Phạm Văn B1 về việc ông B1 giao phần của mình được hưởng cho bà T được toàn quyền quản lý, sử dụng và bà T phải thanh toán trả giá trị quyền sử dụng đất cho ông B1 theo kết luận của Hội đồng định giá tài sản. Công nhận sự tự nguyện thỏa thuận giữa bà Phạm Thị T và bà Phạm Thị L về việc bà T chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ giá trị tài sản trên diện tích đất mà bà T, bà L được hưởng cho ông Phạm Văn B và bà Bùi Thị H1 (chủ sỡ hữu) theo giá trị Hội đồng định giá tài sản kết luận. 1.4. Công nhận sự tự nguyện của bà Phạm Thị T về việc bà T chịu trách nhiệm thanh toán cho ông Phạm Văn B và bà Bùi Thị H1 đối với tài sản trên 156,5 m2 đất làm lối đi chung là: 01 trụ cổng 02 cánh cồng, trị giá 19.658.724 đồng; 77,9 m2 sân lát gạch đỏ trị giá 7.622.888 đồng; 11,8 m2 sân láng xi măng trị giá 1.060.427 đồng; 4,0 m2 tường xây gạch chỉ rộng 0,1m trị giá 1.135.000 đồng. Tổng cộng là 29.477.039 đồng. 1.5. Phân chia hiện vật cụ thể như sau: 1.5.1. Diện tích lối đi chung cho các thửa đất là 156,5 m2 đất ở tại thửa đất số 516-1, tờ bản đồ 03, thôn P, xã Đ, huyện K (nay là thôn P, xã K, thành phố Hải Phòng), vị trí, kích thước bao gồm các mốc 1, 2, 3, 4, 5, 21, 12, 13, 20, 19,18, 22, 1 (có sơ đồ kèm theo). Trên diện tích đất này có các tài sản là 77,9m2 lát gạch đỏ; 11,8m2 láng xi măng; có 01 trụ cổng, 02 cánh cổng; 4,0 m2 tường xây gạch chỉ rộng 0,1m, do ông B và bà H1 tạo dựng, cùng sử dụng chung. Bà Tình tự N1 chịu trách nhiệm thanh toán giá trị các tài sản trên đất cho vợ chồng ông B như trên. Ngoài ra còn có 29,4 m lưới sắt trên đất (do bà T tạo dựng) và 2,9 m2 chuồng chăn nuôi. Bà T có trách nhiệm tháo dỡ các tài sản này để làm lối đi chung. Ông B, bà H1 có trách nhiệm tháo dỡ 6,9m tường xây gạch chỉ rộng 0,15m (do vợ chồng ông B tạo dựng) để làm lối đi chung. 1.5.2. Giao cho bà Phạm Thị T được quyền quản lý, sử dụng 245,0 m2 đất ở tại thửa đất số 516-1, tờ bản đồ 03, thôn P, xã Đ, huyện K (nay là thôn P, xã K, thành phố Hải Phòng), vị trí, kích thước bao gồm các mốc 16, 17, 18, 19, 20, 16 (có sơ đồ kèm theo) và sở hữu tài sản trên đất do vợ chồng ông B tạo dựng, gồm: 7,6 m2 chuồng chăn nuôi trị giá 2.173.485 đồng; 01 cây nhãn trị giá 124.000 đồng, 25 cây cau trị giá 1.875.000 đồng, 01 cây bưởi trị giá 87.000 đồng, 03 cây mít trị giá 447.000 đồng, tổng giá trị tài sản là 4.706.485 đồng -- 12 of 15 -- (Bốn triệu, bảy trăm linh sáu nghìn, bốn trăm tám mươi lăm đồng); 20,8 m lưới sắt (do bà T tạo dựng). Trong diện tích đất trên có 122,5 m2 bà T được hưởng trị giá 2.478.420.000 đồng (Hai tỷ bốn trăm bảy mươi tám triệu bốn trăm hai mươi nghìn đồng); 122,5 m2 do ông B1 giao quyền trị giá 2.478.420.000 đồng (Hai tỷ, bốn trăm bảy mươi tám triệu, bốn trăm hai mươi nghìn đồng). Bà Phạm Thị T phải thanh toán trả cho ông Phạm Văn B1 giá trị 122,5 m2 đất thành tiền là 2.478.420.000 đồng (Hai tỷ bốn trăm bảy mươi tám triệu bốn trăm hai mươi nghìn đồng). 1.5.3. Giao cho ông Phạm Văn B và bà Bùi Thị H1 được quyền quản lý, sử dụng 245,0 m2 đất ở tại thửa đất số 516-1, tờ bản đồ 03, thôn P, xã Đ, huyện K (N là thôn P, xã K, thành phố Hải Phòng), vị trí, kích thước bao gồm các mốc 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 21, 5 (Có sơ đồ kèm theo) và sở hữu tài sản trên đất thuộc quyền sở hữu của ông B, bà H1, gồm: 16,8 m2 lán tôn, 01 bể nước; 01 nhà kho; 58 m2 sân lát gạch đỏ; 9,7 m tường xây gạch chỉ rộng 0,15 m; 11,7 m tường xây gạch chỉ rộng 0,1 m; 10 cây bưởi; 15 cây cau. Trong diện tích đất trên ông B được hưởng 183,5 m2 đất trị giá 3.712.572.000 đồng (Ba tỷ bảy trăm mười hai triệu năm trăm bảy mươi hai nghìn đồng); bà H1 được hưởng 61,25 m2 đất trị giá 1.239.210.000 đồng (Một tỷ hai trăm ba mươi chín triệu hai trăm mười nghìn đồng). 1.5.4. Giao cho bà Phạm Thị L được quyền quản lý, sử dụng 122,5 m2 đất ở trị giá 2.478.420.000 đồng (Hai tỷ bốn trăm bảy mươi tám triệu bốn trăm hai mươi nghìn đồng) tại thửa đất số 516-1, tờ bản đồ 03, thôn P, xã Đ, huyện K (N là thôn P, xã K, thành phố Hải Phòng), vị trí, kích thước bao gồm các mốc 16, 17, 18, 19, 20, 16 (Có sơ đồ kèm theo) và sở hữu tài sản trên đất do vợ chồng ông B tạo dựng, gồm; 17,6m tường xây gạch chỉ rộng 0,1m trị giá 4.992.000 đồng; 10 cây cau trị giá 750.000 đồng, 01 cây mít trị giá 149.000 đồng, 01 cây nhãn trị giá 124.000 đồng, 03 cây xoài 372.000 đồng, tổng giá trị tài sản trên đất là 6.387.000 đồng. Bà Phạm Thị T phải thanh toán cho ông Phạm Văn B và bà Bùi Thị H1 tổng số tiền là 40.570.524 đồng (bốn mươi triệu năm trăm bảy mươi nghìn năm trăm hai mươi bốn đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án mà người phải thi hành án chưa thi hành xong khoản tiền nêu trên thì phải trả lãi suất theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự. 1.6. Các đương sự có trách nhiệm đến Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện thủ tục đính chính, đăng ký biến động đất đai và tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật. 1.7. Về chi phí tố tụng: Bà Phạm Thị T nhận chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản nhưng bà T đã nộp đủ các chi phí này. 2. Về án phí: -- 13 of 15 -- - Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Phạm Thị T, bà Phạm Thị L, mỗi người phải nộp 81.568.000 đồng (T3 mươi mốt triệu, năm trăm sáu mươi tám nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm, trong đó bà T được trừ đi số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp 20.000.000 đồng (Hai mươi triệu đồng) tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kiến Thụy (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 6 - Hải Phòng) theo Biên lai số 0008006 ngày 01/11/2024. Bà Phạm Thị T còn phải nộp 61.568.000 đồng (Sáu mươi mốt triệu, năm trăm sáu mươi tám nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho ông Phạm Văn B, ông Phạm Văn B1, bà Bùi Thị H1. - Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Phạm Văn B, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn Đ được miễn án phí dân sự phúc thẩm. 3. Về quyền thi hành án: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./. Nơi nhận: - VKSNDTP Hải Phòng; - TAND khu vực 6-Hải Phòng; - Phòng THADS khu vực 6-Hải Phòng; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ vụ án, HCTP. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Bùi Thị Thúy Hà -- 14 of 15 -- -- 15 of 15 --