Nghiên cứu phản ứng khí hậu và tiềm năng khôi phục cổ khí hậu dựa trên vòng sinh trưởng của cây thông năm lá tại vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai

Tóm tắt

Các kết quả nghiên cứu về biến đổi khí hậu trong quá khứ ở quy mô khu vực và địa phương thường được thực hiện để đánh giá đúng vai trò của những tác động ở hiện tại và trong tương lai do biến đổi khí hậu toàn cầu. Nghiên cứu hồi phục điều kiện cổ khí hậu — cổ môi trường ở khu vực nhiệt đới Đông Nam Á hầu như ít được công bố. Một số ít các nghiên cứu gần đây đã đánh giá sự ảnh hưởng cũng như vai trò của hệ thống gió mùa châu Á ở phạm vi khác nhau từ 15.000 năm trước đây cho đến ngày nay. Tuy nhiên, khi so sánh các dữ liệu ở Việt Nam nói chung và Tây Nguyên nói riêng hầu như rất ít nghiên cứu về vai trò của gió mùa Châu Á (EAM) và gió mùa mùa hè Ấn Độ Dương (ISM) ở vùng chuyển tiếp đã gây ra những tác động nghiêm trọng đối với hệ sinh thái xã hội. Đề tài QG.20.69 đã nghiên cứu chi tiết ở mức độ phân giải cao các dữ liệu vòng sinh trưởng của cây để phục hồi các sự kiện khí hậu ở khu vực Nam Tây Nguyên trong suốt 446 năm qua. Nhóm tác giả đã sử dụng các phương pháp định tuổi vòng năm cây rừng, phân tích tương quan tuyến tính giữa chiều rộng vòng năm và các yếu tố khí hậu (nhiệt độ, lượng mưa) chỉ ra rằng ở các vùng lạnh như cao nguyên Lâm Đồng, thì gia tăng nhiệt độ trong mùa mưa có tác dụng thúc đây sinh trưởng Thông 5 lá; ở các vùng ít lạnh hơn như ở các cao nguyên Buôn Ma Thuột, Pleiku thì gia tăng nhiệt độ trong mùa khô hạn sẽ làm giảm sinh trưởng Thông 5 lá; phân tích chỉ số khô hạn PDSI để phục hồi ít nhất 04 sự kiện hạn hán trong quá khứ. Một số sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong khu vực vì chúng trùng khớp với các đợt hạn hán nghiêm trọng ghi nhận được trong lịch sử ở Ấn Độ, Trung Quốc và Campuchia.