Điều 4. Các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở
1. Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho người được
giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
a) Hằng năm, các cơ quan, đơn vị chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện kế
hoạch về tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ
về thực hiện dân chủ ở cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động
được giao phụ trách việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; thành viên Ban Thanh tra nhân
dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; người làm công tác tham mưu, quản lý
nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở; Ban Tự quản; người hoạt động không
chuyên trách thôn; thành viên Ban Công tác Mặt trận, Tổ soạn thảo hương ước,
quy ước...
b) Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được giao nhiệm vụ tổ
chức thực hiện pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở phải tham gia đầy đủ các lớp
tập huấn, bồi dưỡng, nắm vững kiến thức pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở và
cập nhật các văn bản mới, quy định mới, chủ động nâng cao chuyên môn, nghiệp
vụ, trình độ và phẩm chất cần thiết để thực hiện nhiệm vụ.
c) Các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện cử cán bộ, công chức, viên chức, người
lao động tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn về thực hiện dân chủ ở cơ
sở theo quy định.
-- 3 of 7 --
4
2. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
về thực hiện dân chủ ở cơ sở; nâng cao nhận thức cộng đồng về việc bảo đảm thực
hiện dân chủ ở cơ sở.
a) Thường xuyên tuyên truyền, quán triệt các nội dung thực hiện dân chủ ở
cơ sở bằng nhiều hình thức, đa dạng, phong phú theo yêu cầu thực tiễn, đảm bảo
thực chất, hiệu quả tạo sức lan tỏa trong Nhân dân như: tuyên truyền thông qua
“Ngày Pháp luật Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, thông qua các cuộc
họp của cơ quan, đơn vị, cuộc họp của thôn, qua các lớp bồi dưỡng, hệ thống loa
truyền thanh trên địa bàn xã, trang thông tin điện tử xã.
b) Các cơ quan, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ thực hiện thông tin, tuyên
truyền, cập nhật kiến thức, tiếp cận các thông tin, nhất là thông tin về các chính
sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của công dân, trách
nhiệm của chính quyền, của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, của cán bộ,
công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân; nâng cao nhận thức cộng đồng
trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.
c) Tạo điều kiện cung cấp thông tin để Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức chính trị - xã hội xã tham gia góp ý vào các dự thảo văn bản có liên
quan đến quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên, hội viên và Nhân dân
trước khi triển khai thực hiện theo quy định của pháp luật; nghiên cứu đặc điểm,
tình hình của từng địa bàn, đối tượng cần được tuyên truyền pháp luật để có nội
dung, phương pháp tuyên truyền phù hợp, hiệu quả.
d) Xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở đảm bảo đủ số lượng, chất
lượng theo quy định.
3. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị; vai trò nêu gương của
người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên
chức, người hoạt động không chuyên trách ở thôn trong việc thực hiện dân chủ và
bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở; lấy mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở của cơ
quan, đơn vị làm căn cứ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
a) Người đứng đầu cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo thực
hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đảm bảo quy định; gắn với việc thực hiện chức năng,
nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, từng mặt công tác và trách nhiệm của mỗi cá nhân,
trước hết là người đứng đầu. Duy trì thực hiện hiệu quả các hình thức dân chủ trực
tiếp để cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân tham
gia xây dựng Đảng, chính quyền; nâng cao hiệu quả, tính thiết thực trong công tác
vận động Nhân dân, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc và niềm tin
của Nhân dân đối với Đảng, chính quyền.
b) Thực hiện nghiêm Luật Tiếp công dân, quan tâm giải quyết hiệu quả đơn
thư khiếu nại, tố cáo của công dân từ cơ sở, hướng dẫn công dân chấp hành tốt các
quy định pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
-- 4 of 7 --
5
c) Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội xã
phát huy tốt vai trò chủ động vận động Nthân dân thực hiện giám sát việc thực hiện
Quy chế dân chủ ở cơ sở tại các loại hình cơ quan, đơn vị, tổ chức; tiếp nhận, tổng
hợp khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của cán bộ, công chức, viên chức, người
lao động về thực hiện dân chủ ở cơ sở để chuyển đến cơ quan nhà nước có thẩm
quyền; theo dõi, giám sát quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị
của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.
d) Cán bộ lãnh đạo, quản lý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người
hoạt động không chuyên trách ở thôn gương mẫu thực hiện đường lối, chủ trương
của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tôn trọng và phát huy quyền làm
chủ của Nhân dân.
đ) Ủy ban nhân dân xã thực hiện công khai thông tin ở cơ sở theo quy định;
tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với những nội dung Nhân dân bàn và quy định;
những nội dung Nhân dân tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quy
định. Tạo điều kiện thuận lợi để Nhân dân kiểm tra, giám sát thông qua hình thức
giám sát trực tiếp và thông qua uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Thanh tra
nhân dân; Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và các tổ chức tự quản khác.
e) Các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập nghiêm túc
thực hiện công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị; tổ chức lấy ý kiến đối với những
việc cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quy định và những việc
cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được tham gia ý kiến. Tạo điều kiện
thuận lợi để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát thông
qua hình thức giám sát trực tiếp, Ban Thanh tra nhân dân ở cơ quan, đơn vị và
thông qua hình thức giám sát khác theo quy định.
g) Các tổ chức có sử dụng lao động thực hiện tốt công khai thông tin ở đơn
vị; thực hiện tốt việc người lao động bàn và quy định; người lao động tham gia ý
kiến; tạo điều kiện thuận lợi để người lao động kiểm tra, giám sát thông qua hình
thức giám sát trực tiếp và thông qua Ban Thanh tra nhân dân tại đơn vị và các hình
thức giám sát khác theo quy định.
h) Đưa quy định tiêu chí về kết quả triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở vào
hệ thống tiêu chí xác định chất lượng hoạt động của các cơ quan hành chính nhà
nước, đơn vị sự nghiệp công lập, gắn với đánh giá trách nhiệm người đứng đầu và
cấp phó người đứng đầu.
4. Kịp thời biểu dương, khen thưởng các gương điển hình, có nhiều thành
tích trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở; phát hiện và xử
lý nghiêm cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thực hiện dân
chủ ở cơ sở.
a) Thực hiện dân chủ phải đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, công
khai minh bạch, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; thực hành tiết kiệm, chống
lãng phí, chống quan liêu, gây phiền hà, sách nhiễu Nhân dân. Mỗi cán bộ, công
-- 5 of 7 --
6
chức, viên chức và người lao động phải thực hiện đúng trách nhiệm, nghĩa vụ trong
việc thực hiện nhiệm vụ được giao; cấp dưới phục tùng sự lãnh đạo, chỉ đạo và
chấp hành nghiêm các quy định của cấp trên.
b) Kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân điển hình, có nhiều
thành tích trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở gắn với
biểu dương, khen thưởng tập thể, cá nhân trong các phong trào thi đua yêu nước
bằng các hình thức phù hợp với cơ quan, đơn vị; quan tâm khen thưởng người có
uy tín ảnh hưởng trong việc phát huy và tổ chức thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở.
c) Nêu cao tinh thần cảnh giác với hành vi lợi dụng dân chủ gây mất ổn định
an ninh trật tự ở cơ sở; kịp thời phát hiện, phê bình, xử lý nghiêm các cơ quan, đơn
vị, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật đối với những hành vi vi phạm quy định
về thực hiện dân chủ ở cơ sở; điều chuyển, thay thế những cán bộ lãnh đạo, quản lý
có nhiều dư luận, có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, uy tín giảm sút, không đáp
ứng yêu cầu nhiệm vụ theo quy định pháp luật.
5. Hỗ trợ, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - kỹ thuật,
trang bị phương tiện kỹ thuật và bảo đảm các điều kiện cần thiết khác cho việc tổ
chức thực hiện dân chủ ở cơ sở phù hợp với tiến trình xây dựng chính quyền điện
tử, chính quyền số, xã hội số.
a) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành
chính, điều hành hoạt động của các cơ quan hành chính, mở rộng áp dụng các tiện
ích cung cấp, hỗ trợ người dân trong việc thực hiện các dịch vụ công; đưa vào sử
dụng các ứng dụng thông minh hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đời sống Nhân
dân và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Bố trí và hướng dẫn ứng dụng công
nghệ thông tin tại bộ phận một cửa để người dân tiếp cận thanh toán tiện ích công,
đánh giá công tác tiếp công dân, giải quyết các thủ tục hành chính... nhằm tạo
thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp sử dụng.
b) Công chức, viên chức và người lao động phụ trách công nghệ thông tin
của cơ quan, đơn vị có trách nhiệm nghiên cứu, học tập, nâng cao năng lực, kiến
thức chuyên môn, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu
khai thác, sử dụng công nghệ thông tin trong triển khai thực hiện nhiệm vụ.