Quyết định Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 416/QĐ-UBND ngày

ngày 20 tháng 02 năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam như sau: 1. Sửa đổi, bổ sung Điều 1 như sau: “Điều 1. Thành lập Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng, gồm các nội dung chính như sau: 1. Tên gọi, phân hạng a) Tên gọi đầy đủ: Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng. b) Tên gọi rút gọn: Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm. c) Tên tiếng Anh: Cu Lao Cham Nature Reserve. d) Phân hạng: Khu Dự trữ thiên nhiên. 2. Vị trí, diện tích a) Vị trí địa lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm thuộc địa phận hành chính xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng, bao gồm diện tích các đảo và vùng biển, được giới hạn bởi tọa độ địa lý từ 15°52′30″ đến 16°00′00″ vĩ độ Bắc và từ 108°24′00″ đến 108°33′30″ kinh độ Đông. b) Quy mô diện tích và phân khu chức năng, vùng đệm Tổng diện tích Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm và vùng đệm là 23.530 ha, bao gồm 21.887,2 ha phần biển và 1.642,8 ha phần đảo, được phân thành các phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; phân khu phục hồi sinh thái; phân khu dịch vụ – hành chính và vùng đệm”. 2. Sửa đổi, bổ sung Điều 2 như sau: “Điều 2. Tổ chức hoạt động Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm Tổ chức hoạt động của Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm được thực hiện theo Đề án hoạt động Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng. Nội dung chính của Đề án hoạt động được quy định tại các Phụ lục kèm theo Quyết định này”. -- 2 of 13 -- 3

Quyết định số 416/QĐ-UBND ngày 20/02/2025 của UBND tỉnh Quảng Nam không sửa đổi, bổ sung tại Quyết định này vẫn giữ nguyên hiệu lực thi hành.

Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Tài chính, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng; Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm; Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./. TM. ỦY BAN NHÂN DÂN KT. CHỦ TỊCH PHÓ CHỦ TỊCH Phan Thái Bình -- 3 of 13 -- Phụ lục NỘI DUNG ĐỀ ÁN HOẠT ĐỘNG KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN CÙ LAO CHÀM, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG (Kèm theo Quyết định số 373 /QĐ-UBND ngày 26 tháng 01 năm 2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng) I. MỤC TIÊU CHUNG Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, thành phố Đà Nẵng (sau đây gọi tắt là Khu bảo tồn) thành lập với sứ mệnh: bảo tồn và phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, quản lý và sử dụng tài nguyên bền vững, cải thiện sinh kế cộng đồng, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội và bảo vệ an ninh chủ quyền biển đảo Cù Lao Chàm, xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng. II. MỤC TIÊU CỤ THỂ ĐẾN NĂM 2030 1. Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm hoàn thiện cơ sở pháp lý và hệ thống mốc giới; phân định rõ ranh giới trên đảo, dưới biển và ranh giới các phân khu chức năng của Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, bảo đảm đủ căn cứ cho công tác quản lý, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. 2. Xây dựng và hoàn thiện các cơ chế quản lý như: Quy chế quản lý Khu bảo tồn; phương án Quản lý rừng bền vững; đề án phát triển du lịch sinh thái; phương án quản lý rừng và phòng cháy chữa cháy rừng; quy chế phối hợp với các bên liên quan trong Khu bảo tồn; xây dựng chiến lược truyền thông và phát triển sinh kế trong Khu bảo tồn. 3. Bảo vệ diện tích rừng tự nhiên trên đảo, triển khai các hoạt động nghiên cứu và khoanh nuôi tái sinh, nuôi dưỡng rừng, làm giàu rừng trên toàn bộ phân khu phục hồi sinh thái, đặc biệt tại khu đất trống có cây gỗ tái sinh trên đảo và phục hồi sinh cảnh rừng tại các khu vực bị suy thoái; cải tạo, trồng cây bản địa cảnh quan tại một số khu vực đất trống có tiềm năng. 4. Nghiên cứu, hoàn thiện dữ liệu cơ sở đa dạng sinh học rừng và biển. 5. Nghiên cứu chi tiết đặc điểm sinh thái, phân bố quần thể và các mối đe dọa đến các loài nằm trong tình trạng nguy cấp, quý, hiếm và các loài nằm trong Danh lục đỏ để có đề xuất các giải pháp bảo tồn kịp thời và khai thác bền vững. 6. Nghiên cứu diễn thế rừng, chế độ thủy văn rừng và đánh giá mối tương quan của hai yếu tố đến nguồn nước ngọt trên đảo, đề xuất các giải pháp lâm sinh phù hợp. 7. Phát triển sinh kế cộng đồng bền vững gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và hướng tới việc đồng quản lý tài nguyên. Ưu tiên hỗ trợ chuyển đổi sinh kế, tạo thu nhập thay thế cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi công tác phân vùng nhằm mục đích bảo tồn. Xây dựng các mô hình sinh kế nhằm phát triển cân đối kinh tế các ngành nghề nông, lâm ngư nghiệp và dịch vụ. -- 4 of 13 -- 2 8. Duy trì, quản lý và bảo tồn nghiêm ngặt các đối tượng tài nguyên mục tiêu gồm: Hệ sinh thái rạn san hô; hệ sinh thái thảm cỏ biển; khu hệ rong biển; bãi biển và vùng triều; rừng tự nhiên; các loài thuộc khu hệ thủy sinh nước ngọt; những loài nguy cấp, quý, hiếm và các loài đang bị đe dọa suy giảm cục bộ tại địa phương; phục hồi và phát triển các hệ sinh thái ở những nơi bị tác động gây suy thoái. 9. Tiếp tục thực hiện các chương trình bảo vệ môi trường; giám sát, truyền thông về rác thải nhựa trong Khu bảo tồn và các khu vực thuộc vùng đệm khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, đầu tư các công nghệ để tái sử dụng các loại rác thải nhựa sử dụng một lần trên đảo; xây dựng các kế hoạch, chương trình tập huấn, diễn tập khi xảy ra các sự cố môi trường trong Khu bảo tồn. 10. Đầu tư các trang thiết bị công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ công tác quản lý, bảo tồn; hệ thống phao ranh giới Khu bảo tồn. 11. Nâng cao năng lực công tác bảo tồn, truyền thông, giáo dục môi trường cho cán bộ Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, các bên liên quan và cộng đồng. III. CÁC CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG ƯU TIÊN 1. Bảo vệ đa dạng sinh học, cảnh quan và hệ sinh thái a) Mục đích: Bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý bền vững cảnh quan rừng, cảnh quan biển, và các hệ sinh thái; ngăn chặn các tác động tiêu cực tới loài và sinh cảnh sống. b) Nhóm hoạt động chính: Xây dựng quy chế quản lý Khu bảo tồn; Bảo vệ rừng tự nhiên thường xanh hiện có, ngăn chặn các hoạt động xâm hại tới tài nguyên rừng, đa dạng sinh học; hoàn thiện cơ cấu tổ chức, thể chế chính sách trong quản lý, bảo vệ rừng (cắm mốc ranh giới, thành lập lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, v.v.); triển khai các giải pháp quản lý, bảo tồn hệ sinh thái biển (thả phao xác định ranh giới các phân khu, tuần tra kiểm soát các hoạt động trên biển); xây dựng kế hoạch quản lý và đánh giá hiệu quả quản lý Khu bảo tồn theo từng giai đoạn. 2. Phục hồi hệ sinh thái trên đảo và biển a) Mục đích: Phục hồi và phát triển rừng, tăng độ che phủ và chất lượng rừng; tái tạo cảnh quan thiên nhiên, cải tạo môi trường sinh sống cho các loài động vật hoang dã, và tăng khả năng điều hòa, lưu giữ nguồn nước ngọt của rừng thông qua các biện pháp kỹ thuật lâm sinh; phục hồi và phát triển hệ sinh thái biển, san hô, thảm cỏ biển, bảo vệ, duy trì các nguồn giống, bãi đẻ tự nhiên. b) Nhóm hoạt động chính: khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên; phục hồi rừng tại những khu vực có nhiều dây leo, cây bụi; trồng rừng tại những nơi đất trống, khu vực sạt lở do xây dựng; xây dựng vườn thực vật, vườn dược liệu; phục hồi hệ sinh thái biển, san hô và thảm cỏ biển; điều tra, nghiên cứu và xây dựng kế hoạch phục hồi từng loài nguy cấp, quý hiếm đối với cả tài nguyên rừng và biển; thực hiện các giải pháp phục hồi hành lang di cư cho các loài động vật, đặc biệt các loài chỉ thị có mối quan hệ sinh thái giữa rừng và biển; nhân rộng các mô hình -- 5 of 13 -- 3 rạn nhân tạo phục hồi nguồn lợi thủy sản; điều tra, kiểm kê tổng thể đa dạng sinh học rừng và biển của Khu bảo tồn. 3. Hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng Vùng đệm a) Mục đích: Hỗ trợ phát triển kinh tế cho cộng đồng địa phương, giảm thiểu áp lực tới tài nguyên thiên nhiên, đồng thời phát triển các ngành nghề, tạo thu nhập thay thế cho cộng đồng, đặc biệt là nhóm các hộ chịu ảnh hưởng nhiều từ việc phân vùng chức năng Khu bảo tồn. b) Nhóm hoạt động chính: Hỗ trợ kỹ thuật, xúc tiến việc xây dựng thương hiệu trà lá rừng và thực hiện mô hình đồng quản lý tài nguyên cây lâm sản ngoài gỗ trên đảo; tập huấn, nâng cao năng lực cho cộng đồng địa phương trong việc phát triển các mô hình du lịch sinh thái; xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái rừng, sinh thái biển; xây dựng và thúc đẩy cơ chế chia sẻ lợi ích từ phát triển du lịch cho cộng đồng, nhất là nhóm hộ gia đình bị ảnh hưởng; huy động và sử dụng các nguồn vốn ngân sách nhà nước, tài trợ và các nguồn vốn hỗ trợ hợp pháp khác để hỗ trợ chuyển đổi sinh kế, tạo thu nhập thay thế cho cộng đồng; hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề khai thác thủy sản không bền vững tại vùng đệm; hỗ trợ quảng bá, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm du lịch cộng đồng, v.v.. 4. Xây dựng, thực hiện Đề án phát triển dịch vụ hệ sinh thái a) Mục đích: Xây dựng và hoàn thiện cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái, đảm bảo việc khai thác có hiệu quả tiềm năng du lịch sinh thái và không xâm hại tới tài nguyên đa dạng sinh học. b) Nhóm hoạt động chính: Xây dựng đề án phát triển du lịch sinh thái; xây dựng và hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích giữa các bên liên quan, đặc biệt là người dân trên đảo; nghiên cứu, xác định sức tải hệ sinh thái để phát triển du lịch sinh thái trong Khu bảo tồn; xây dựng và tạo cam kết đối với các doanh nghiệp trong việc thực hiện các hoạt động phát triển du lịch sinh thái; xây dựng một số mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng; triển khai các tour du lịch sinh thái, v.v.. 5. Chương trình nâng cao năng lực a) Mục đích: Nâng cao năng lực cho đội ngũ, cán bộ, nhân viên của Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm, đặc biệt là trong bối cảnh đối tượng quản lý mục tiêu được mở rộng, bao gồm cả tài nguyên rừng và biển. b) Nhóm hoạt động chính: Hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực và ngoại ngữ; kỹ năng tuyên truyền; điều tra, giám sát đa dạng sinh học, cứu hộ động vật hoang dã; kỹ thuật, nghiệp vụ bảo tồn; nghiệp vụ bảo tàng tài nguyên thiên nhiên; nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, v.v.. 6. Truyền thông nâng cao nhận thức a) Mục đích: Truyền thông tới người dân, các bên liên quan trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và các vấn đề có liên quan, đặc biệt là sau khi có sự thay đổi, điều chỉnh về phạm vi, quy mô Khu bảo tồn. -- 6 of 13 -- 4 b) Nhóm hoạt động chính: Tổ chức thông cáo về Khu bảo tồn, phạm vi, quy mô, hiện trạng đa dạng sinh học; truyền thông, nâng cao nhận thức của các bên liên quan trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, công tác bảo vệ môi trường và động vật hoang dã; truyền thông, nâng cao nhận thức trong hoạt động du lịch, đặc biệt loại hình du lịch sinh thái cộng đồng tại Cù Lao Chàm; xây dựng bộ tài liệu truyền thông, giáo dục môi trường, thay đổi hành vi; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư bên trong và xung quanh Khu bảo tồn và các doanh nghiệp về công tác bảo tồn, bảo vệ cảnh quan môi trường và các quy định, quy chế của Khu bảo tồn. 7. Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học a) Mục đích: Nâng cao năng lực quản lý, nghiên cứu, và ứng dụng khoa học công nghệ trong việc theo dõi và giám sát đa dạng sinh học. Thông qua đó, từng bước hiện đại hóa trang thiết bị, đảm bảo đáp ứng được nhu cầu phân tích, xử lý các thông tin tại chỗ, phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch và các chương trình bảo tồn. b) Nhóm hoạt động chính: Triển khai các nghiên cứu khoa học về đa dạng sinh học rừng, biển, làm cơ sở đề xuất các giải pháp bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái; nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong việc điều tra, giám sát đa dạng sinh học; nghiên cứu, phối hợp với các tổ chức trong nước và quốc tế trên các lĩnh vực bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, nhằm phục hồi đa dạng sinh học, các hệ sinh thái; nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý Khu bảo tồn. 8. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, thiết bị a) Mục đích: Xây dựng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng, các công trình thiết yếu phục vụ các hoạt động của Ban quản lý Khu bảo tồn; đầu tư trang thiết bị, công cụ hỗ trợ hoạt động quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học. b) Nhóm các hoạt động chính: Đầu tư trang thiết bị, vật dụng trưng bày cho Trung tâm truyền thông và giáo dục môi trường Cù Lao Chàm (phần bên trong); Xây dựng vườn ươm; xây dựng Trạm cứu hộ động vật hoang dã; đầu tư trạm kiểm soát, công trình phòng cháy chữa cháy, chòi canh lửa; đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác quản lý bảo vệ rừng, phân vùng chức năng biển, bảo tồn đa dạng sinh học; trang bị phương tiện phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát, v.v.. (Nhiệm vụ chi tiết và lộ trình thực hiện của các chương trình hoạt động tại Phụ lục kèm theo Đề án này). IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN 1. Sở Nông nghiệp và Môi trường Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện các nội dung của Đề án. Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính xây dựng kế hoạch ngân sách hàng năm để thực hiện hiệu quả các nội dung của Đề án. 2. Sở Tài chính: Hàng năm, tại thời điểm xây dựng dự toán ngân sách, căn cứ nhiệm vụ tại Quyết định này và dự toán do Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất, Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố trình Hội -- 7 of 13 -- 5 đồng nhân dân thành phố phê duyệt nguồn kinh phí thực hiện Quyết định này trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách và quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. 3. Các Sở, ngành và địa phương có liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban quản lý Khu bảo tồn Thiên nhiên Cù Lao Chàm triển khai thực hiện các nội dung Đề án. -- 8 of 13 -- Phụ lục NHIỆM VỤ CHI TIẾT VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ ÁN HOẠT ĐỘNG KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN CÙ LAO CHÀM, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG (Kèm theo Quyết định số: 373/QĐ-UBND ngày 26/01/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng) Giai đoạn 2026 - 2030 STT Nhiệm vụ 2026 2027 2028 2029 2030 1 Bảo vệ ĐDSH, cảnh quan và hệ sinh thái 1.1 Cắm cột mốc, thả phao đánh dấu các phân khu chức năng Khu bảo tồn. X X 1.2 Chủ rừng tự Quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng. X X X X X 1.3 Quản lý, tuần tra, kiểm soát vùng biển. X X X X X 1.4 Xây dựng phương án Phòng cháy, chữa cháy theo từng giai đoạn. X X X X X 1.5 Xây dựng phương án quản lý rừng bền vững. X 1.6 Xây dựng Quy chế quản lý Khu bảo tồn. X 1.7 Xây dựng và đánh giá kế hoạch quản lý Khu bảo tồn (05 năm). X 1.8 Tổ chức tuần tra, kiểm soát vi phạm thường xuyên. X X X X X 2 Phục hồi các hệ sinh thái 2.1 Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng. X X X X X 2.2 Trồng phục hồi rừng (phần đường quanh đảo). X X X 2.3 Nuôi dưỡng rừng tự nhiên. X X -- 9 of 13 -- 2 Giai đoạn 2026 - 2030 STT Nhiệm vụ 2026 2027 2028 2029 2030 2.4 Làm giàu rừng tự nhiên (trồng cây bản địa dưới tán rừng). X X X 2.5 Duy trì vườn ươm X X X X X 2.6 Xây dựng Đề án bảo tồn và phát triển nguồn giống dược liệu, bảo tồn gen. X 2.7 Phục hồi hệ sinh thái rạn san hô. X X X X X 2.8 Phục hồi hệ sinh thái thảm cỏ biển. X X X X X 2.9 Phục hồi một số loài hải sản nguy cấp, có giá trị kinh tế cao. X X X X X 2.10 Phục hồi các loài nguy cấp trên cạn. X X X X 2.11 Xây dựng và thực hiện các giải pháp bảo tồn thủy sinh (bảo tồn môi trường sống và hành lang di cư cho các sinh vật chỉ thị). X X X 2.12 Quản lý, duy trì các liên kết nguồn giống, Bãi giống các loài cá giống Cù Lao Chàm - Cẩm Thanh. X X X X X 2.13 Nhân rộng mô hình rạn nhân tạo nhằm phục hồi nguồn lợi thủy sản kết hợp phát triển sản phẩm du lịch lặn biển. X X X X X 3 Phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng vùng đệm 3.1 Hỗ trợ phát triển kinh tế vùng đệm rừng đặc dụng (hỗ trợ phát triển nông nghiệp, hỗ trợ trồng cây gỗ lớn). X X X X X 3.2 Hỗ trợ quảng bá, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm du lịch cộng đồng. X X X X X -- 10 of 13 -- 3 Giai đoạn 2026 - 2030 STT Nhiệm vụ 2026 2027 2028 2029 2030 3.3 Xây dựng và thực hiện mô hình đồng quản lý tài nguyên rừng - biển gắn với du lịch sinh thái. X X X 3.4 Hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề khai thác thủy sản không bền vững tại vùng đệm. X X X X X 4 Phát triển dịch vụ hệ sinh thái, du lịch 4.1 Xây dựng Đề án phát triển du lịch sinh thái. X 4.2 Nghiên cứu, xác định sức chứa để phát triển du lịch sinh thái trong Khu bảo tồn. X 4.3 Xây dựng, hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích bảo tồn tài nguyên. X 4.4 Xây dựng một số mô hình du lịch sinh thái cộng đồng X X X X X 4.5 Triển khai các tour du lịch sinh thái trong rừng đặc dụng. x x x X 5 Nâng cao năng lực 5.1 Nâng cao năng lực cán bộ chuyên môn X X X X X 5.2 Đào tạo lặn biển X X X 5.3 Đào tạo, tập huấn kỹ thuật phục hồi san hô, cỏ biển X X X 5.4 Nghiệp vụ bảo tàng (vận hành bể thủy sinh, làm mẫu tiêu bản) X X 5.5 Đào tạo, tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy rừng; Diễn tập chữa cháy rừng X X X X X -- 11 of 13 -- 4 Giai đoạn 2026 - 2030 STT Nhiệm vụ 2026 2027 2028 2029 2030 6 Tuyên truyền nâng cao nhận thức 6.1 Bảng tuyên truyền và bản đồ phân vùng Khu bảo tồn. X 6.2 Chương trình truyền thông trong trường học X X X X X 6.3 Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư bên trong và xung quanh Khu bảo tồn. X X X X X 7 Nghiên cứu và ứng dụng Khoa học công nghệ trong quản lý 7.1 Điều tra tổng thể đa dạng sinh học rừng (kế hoạch 5 năm) X 7.2 Điều tra tổng thể đa dạng sinh học biển (kế hoạch 5 năm) X 7.3 Xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ quản lý tài nguyên đa dạng sinh học và quảng bá du lịch sinh thái tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An. X 7.4 Nghiên cứu về diễn thế rừng và chế độ thủy văn (thảm rừng và nguồn nước ngọt trên đảo) X X 7.5 Nghiên cứu khu hệ rong X X 7.6 Nghiên cứu, xác định bãi đ